Stare Miasto

  • Zamość powstał jako skończone dzieło jednego architekta – Bernardo Morando, na zlecenie kanclerza wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego. Centrum architektonicznym miasta był Rynek Wielki, zachowujący doskonałe proporcje kwadrat o bokach 100 x 100 m. Z każdego boku rynku wybiega jedna ulica, a na każdej pierzei znajduje się 8 kamienic. Rynek jak wiadomo służył przede wszystkim targom, jednak tutaj pełnił także rolę agory skupiającej mieszkańców miasta. Do dzisiaj zachował się w północno-zachodniej części pręgierz, na którym wystawiano na widok publiczny przestępców. Kamienice przybierały kształty i kolory mające przedstawiać renesansowe piękno. Do sztuki orientalnej nawiązywały najbardziej zdobne we fryzy, ornamenty zwierzęce i kwiatowe – kamienice ormiańskie. Na rynku można podziwiać sztukaterie, attyki, portale i polichromie, które zachowały się do dziś, aż od połowy XVII w. Warto zwrócić uwagę na rzeźby św. Jana Ewangelisty i Madonny (nr 30) oraz Anioła Gabriela (nr 26). Ważny fragment rynku zajmuje ratusz z 52-metrową wieżą, na której znajduje się zegar, a nad nim galeryjka widokowa, z której odgrywany jest codziennie hejnał. Najbardziej charakterystycznym elementem ratusza są wachlarzowe schody z drugiej połowy XVIII w. Obecnie znana nam bryła ratusza pochodzi z przebudowy z lat 1639–1651, kiedy to projekt Morando został rozbudowany. We wschodniej pierzei rynku znajdują się kamienice profesorów Akademii Zamojskiej i aptekarzy (pod nr 2 od 1609 r. nieprzerwanie znajduje się apteka). Pierzeja południowa jest najmłodsza – choć właśnie na niej stoi jedna z najstarszych w Zamościu kamienica z 1590 r. Na pierzei zachodniej swoje kamienice mieli Grecy. Ta strona posiadała najcenniejsze budynki osób związanych z dworem. Na obrzeżach Starego Miasta znajduje się pl. Wolności, na nim wznosi się kościół Franciszkanów, największy i według wielu najpiękniejszy w mieście. Dziś w tej barokowej świątyni ufundowanej przez Tomasza Zamoyskiego znajduje się współczesne, skromne wyposażenie. Nieopodal znajduje się Stara Brama Lwowska, stanowiąca część systemu obronnego, w jej tympanonie znajduje się rzeźba Chrystusa i św. Tomasza Apostoła (patrona Zamościa). Na okalającej Stare Miasto ul. Łukasińskiego znajduje się nadszaniec, będący dziś halą targową, z przeprowadzoną bardzo ciekawą trasą turystyczną. Trasa prowadzi poprzez komory strzelnicze i kazamaty. Część Starego Miasta zajmuje także dzielnica żydowska. Masywna renesansowa synagoga została zbudowana w latach 1610–1620. Wewnątrz znajduje się wspaniała rzeźbiona szafa na zwoje Tory. Obok świątyni znajduje się także dom szkoły żydowskiej. Innym cennym budynkiem jest XIX-wieczna mykwa (łaźnia) – obecnie klub muzyczny. Inny plac Zamościa to Rynek Solny – swoją nazwę wywodzący od składowanych tam żup wielickich i z Rusi Czerwonej. Na tyłach rynku znajduje się XIX-wieczne więzienie. Kolejna brama to Stara Brama Lubelska z 1588 r. Już w 1604 r. zamurowano ją na pamiątkę wprowadzenia przez nią do miasta arcyksięcia Maksymiliana – jako jeńca, pojmanego pod Byczyną przez Zamoyskiego. Wyniesiony do rangi katedry kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego i św. Tomasza apostoła ma wspaniałą renesansową architekturę. Powstał on jako mauzoleum rodu Zamoyskich i wotum za sukcesy hetmana pod Moskwą. Każdy budynek Starego Miasta w Zamościu zasługuje na oddzielny opis, gdyż każdy dodaje blasku renesansowej perle architektury jaką jest całość zabudowy miejskiej. Dodano: 01.06.2014

Lokalizacja

To miejsce nie posiada jeszcze oceny. Dodaj pierwszą.